بیماری لپتوسپیروز leptospirosis

بیماریزایی:  

عفونتهای لپتوسپیرایی معمولا در اثر تماس غیرمستقیم انسان یا دام ، با آب، خاک یا غذای آلوده شده توسط ادرار آلوده تعداد زیادی از حیوانات وحشی یا اهلی حامل (Carrier) حاصل میشود. همچنین در اثر تماس مستقیم با ادرار یا بافتهای حیوانات مبتلا، بیماری منتقل میشود. باکتری لپتوسپیرا از طریق زخم یا خراشهای ایجاد شده برروی پوست بدن، سطوح مخاطی، بافت ملتحمه چشم، تنفس قطرات ریز و معلق (آئروسل) مایعاتی که حاوی باکتری لپتوسپیرا هستند وارد بدن میشوند. بلافاصله وارد جریان خون شده و شروع به تکثیر میکنند و به این مرحله که اجرام لپتوسپیرایی در خون حضور می یابد  Leptospiremia می گویند که 7 تا 10 روز پس از شروع بیماری ، ادامه می یابد در طی این مرحله از بیماری اجرام لپتوسپیرایی را به آسانی میتوان از خون جدا نمود. 10 روز پس از شروع بیماری و زمانی که پادتن ها را میتوان اندازه گیری نمود، اجرام لپتوسپیرایی که در لوله های کلیوی جایگزین شده اند از طریق ادرار دفع میشوند که به این مرحله Leptospiruriaمی گویند . این مرحله از بیماری (لپتوسپیرویوریا) ممکن است تا مدتها دوام داشته باشد. در طی این مرحله میتوان اجرام لپتوسپیرایی را از ادرار یا بافت کلیه (حیوانات تلف شده) جدا نمود.هر چند درمان به موقع بیماری بسیار موفقیت آمیز است اما مشکل اصلی تشخیص به موقع و عدم اشتباه آن با بیماریهای مشابه است. به همین دلیل در بعضی از رفرانسها این بیماری به عنوان یک بیماری چند چهره شناخته می شود.  نشانه های بیماری در موارد مشابه آنفلوآنزا بوده و ممکن است با آنفلوآنزا اشتباه شود. البته فرمهای دیگر بیماری در انسان وجود دارد شامل: سندرم ویل (weil ) که با یرقان، نارسایی کلیوی، خونریزی، میوکاردیت همراه با آریتمی مشخص می شود.فرم مننژیت مننگوآنسفالیت که با نشانه های عصبی همراه است و فرم خونریزی ریوی که همراه با نارسایی تنفسی می باشد.   

مخازن بیماریلپتوسپیروز:  

شامل تعداد زیادی از حیوانات اهلی و وحشی می باشند، گاو، اسب، سگ، گربه، خوک، موش و سایر جوندگان به عنوان مخازن اصلی بیماری بوده و ممکن است بیمار گردند و به عنوان یکی از عوامل سقط دامی شناخته شده اند. حیوانات وحشی از قبیل گوزن، سنجاب، روبا، راسو، پستانداران دریایی شیرآبی و حتی خزندگان و دوزیستان (قورباغه) نیز ممکن است آلوده به بیماری باشند.

راه انتقالبیماری:

راه انتقال بیماری به انسان از طریق تماس با آب، غذا یا خاک آلوده به ادرار حیوان اهلی و وحشی مبتلا، می باشد .آلودگی ممکن است از طریق خوردن غذا یا آب آلوده یا از طریق تماس پوستی مخاطی ، از طریق غشاهای مخاطی سالم ( چشم ها، بینی و دهان )، خراش های پوستی و تنفس آئروسل ها انتقال یابد . انتقال بیماری از انسان به انسان بسیار نادر است.

علائم بیماری :

دوره کمون بیماری معمولاً  14-7 روز است که می تواند از۲۶ – ۲روز متغیر باشد. بیماری می تواند از اشکال بدون علامت تا بیماری تب دار حاد بدون زردی یا بسیار شدید و گاهی مرگبار همراه بازردی و نارسایی کلیوی، مننژیت، میوکاردیت، خونریزی، پنومونی و کولاپس قلبی عروقی باشد متغیر باشد. معمولاً هر دو نوع ، دوره دو مرحله ای سپتیسمی و ایمنی را طی می کنند، ۹۰% موارد دچار بیماری تب دار خفیف بدون ایکتر و۱۰%دچار بیماری شدید با ایکتر و سایر تظاهرات بیمایر می گردند (سندرم ویل)

1-شکل بدونعلامت     : (Asymptomatic)15تا ۴۰%موارد را شامل می شود.

2-شکل علامت دار که به دوگروه :

الف) علامت داربدونایکتر (Nonicteric)، بیش از ۹۰%موارد علامت دار بشکل بیماری خفیف و معمولاً بشکل بدون ایکتر و بدون مننژیت میباشد. شایع ترین علائم در مرحله اول یا سپتیسمیک معمولاً بصور حاد با سردرد، درد عضلانی، تب و لرز، تهوع و استفراغ و درد شکم شروع می شود که برای 7-4 روز ادامه مییابند. سایر تظاهرات شامل راش های پوستی، اسهال، درد مفاصل، گلودرد، درد استخوانی، تظاهرات چشمی (فتوفوبی، درد، کونژنکتیویت) و درگیری ریه (سرفه های خشک، خلط خونی ودرد قفسه سینه) می باشد. تب ممکن است دائمی و بالا باشد و حتی به ۴۰ درجه سانتیگراد برسد. احتفان ملتحمه مشخصه بیماری است و معمولاً در روز سوم یا چهارم بیماری ظاهر می شود. میالژی بیشتر در ساق پا، اطراف ستون مهره ها و شکم و گردن ایجاد می شود که می تواند بسیار شدید باشد. یافته های با شیوع کمتر شامل اسپلنومگالی، هپاتومگالی،لنفادنوپاتی، یووئیت، کلاپس قلبی عروقی و فارنژیت می باشند. راش های ماکولار، ماکولوپاپولار یا کهیری شکل اریتماتوز، پورپوریک در تنه یا قستمت قدامی ساق پا یا تنه ندرتاً دیده می شود. این مرحله مرحله اول یا باکتریمی) ۹ – ۲ روز) طول می کشد،بعد از حدود یک هفته که بیمار بدون علامت است  وارد مرحله دوم یا مرحله ایمنی می شودکه مشخصه آن وجود لپتوسپیرا در ادرار  و ظهور آنتی بادی IgM در سرم می باشد، در این مرحله بیمار دچار تب و لرز، سردرد و علائم مننژه شده وسایر علائم اولیه باز می گردد و تا یک ماه طول می کشد. با پدیدار شدن IgM تنوع بیشتری در تظاهرات بالینی بروز میکند که شامل: آنسفالیت و ضعف و سفتی عضلانی می باشد، در این مرحله اختلالات بینایی، نوریت محیطی، فلج اعصاب مرکزی، رادیکولیت، میلیت و سندرم گیلن باره از علائم نادر هستد. موارد بدون ایکتر هرگز کشنده نمی باشد. اووتیت طولانی یا عود کننده در ۲%بیماران نشان داده شده است که ممکن است چند ماه پس از علائم بالینی ظاهرشود.

ب)علامت دارباایکتر(Icteric)یا سندرمویل  10%    : (Weil’s Disease)موارد علامت دار دچار بیماری شدید با ایکتر و سایر تظاهرات بیماری می گردند که با مرگ و میر بالایی همراه است،فرم شدید بیماری همراه با ایکتر بنام سندرم ویل نامیده می شود و معمولاً علاوه بر علائم غیر ایکتریک با ازتمی، خونریزی، آنمی، اختلالات هوشیاری، تب مداوم، اختلالات کبدی (هپاتومگالی و زردی)، اختلالات کلیوی (الیگوری، آنوری و سندرم همزمانی همولیز و نارسایی کلیه HUS ، میوکاردیت و ترومبوسیتوپنی همراه است. تب بالا و زردی مداوم ممکن است حالت دو مرحله ای را از بین ببرد. تظاهرات هموراژیک شامل پتشی، پورپورا و خونریزی در ملتحمه، خلط خونی، اپیستاکسی، خونریزی دستگاه گوارش و فوق کلیه، پنومونیت خونریزی دهنده، خونریزی زیر عنکبوتیه که به دلیل واسکولیت منتشر و صدمه مویرگ ها می باشد اتفاق می افتد.

 تشخیص بیماری :

بیماری لپتوسپیروز یکی از گسترش یافته ترین بیماریهای مشترک بین انسان و حیوانات است. چهره بالینی این بیماری آنقدر متغیر است که هرگز نمیتوان تنها بر پایه علائم و نشانه های بیماری، آن را تشخیص داد. به همین دلیل تشخیص بیشتر بر پایه اعتماد به آزمایشگاه در نشان دادن و مشاهده عامل بیماری و دقت روشهای سرولوژیکی استوار است.

-   تهیه اسمیر خون ( لام یا گستره ضخیم ) و رنگ آمیزی لام با نیترات نقره برای مشاهده لپتوسپیرا در اوایل بیماری مفید است .

-  ایمنوفلوئورسانس مستقیم : جستجوی باکتری در ادرار و نمونه های بافتی

-  کشت

-  تست آگلوتیناسیون میکروسکوپیک و آگلوتیناسیون سریع، ایمونوفلوئورسانس، تست غیر مستقیم، تست ELISA  و  PCR  می باشد. 

پیشآگهی:

میزان کشندگی در مطالعاتی که مراقبت کامل از بیمار بعمل آمده کمتر از ۱% بوده، این نسبت برای موارد متوسط و شدید افزایش می یابد. پیش آگهی بیماری با ویرولانس ارگانیسم و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد، در اکثر موارد پیش آگهی مطلوب بوده، میزان مرگ در افراد سالخورده و کسانی که زردی شدید و نارسایی کلیه پیدا می کنند زیاد است. هم چنین میزان مرگ جنین در زنان باردار مبتلا به بیماری بالا است.در موارد زردی میزان مرگ و میر بین 4/2 تا 3/11% گزارش شده است. مرگ ها بطور ثانویه در اثر نارسایی کلیه، گاستروآنتریت، خونریزی ریوی و گوارشی و سندرم نارسایی تنفسی بالغین (ARDS) اتفاق می افتد . به هر حال دیالیز میزان مرگ و میر این بیماران را کاهش می دهد.

درمان :

·        درمان موارد خفیف :

-         داکسی سایکلین 100 میلی گرم خوراکی دو بار در روز به مدت 7 روز

-         آمپی سیلین 750-500 میلی گرم خوراکی هر 6 ساعت به مدت 7-5 روز

-         آموکسی سیلین 500 میلی گرم خوراکی هر 6 ساعت

·        درمان موارد شدید :

-         پنی سیلین G ، 5/1 میلیون واحد در روز به صورت وریدی هر ساعت به مدت 7 روز

-         آمپی سیلین 1-5/0 گرم وریدی هر 6 ساعت به مدت 7 روز

-         اریترومایسین 500 میلی گرم وریدی هر 6 ساعت به مدت 7 روز

·        جدا سازی بیمار، خون و ترشحات بدن او و گندزدایی موادو وسایل آلوده

راه هایپیشگیری:

با توجّه به شرایط کشاروزی بهترین راه پیشگیری آموزش عمومی با تاکید به رعایت نکات زیرمیباشد :

1.   از شنا کردن در آب هایی که به سالم بودن آن مطمئن نیستید خودداری کنید.

2. از راه رفتن با پای برهنه در آب های رودخانه،چاله ها و گودال ها خودداری کرده و در این آب ها چیزی نشوئید.

3.در محیط هایی که گاو و گوسفند نگهداری می شود ویا به منظور چرا کردن در آن وارد می شوند با پای برهنه وارد نشوید و به علف های آن دست نزنید، در مواقع ضروری استفاده از دستکش الزامی است.

4.وجود هر نوع زخم و یا خراش در دست و پا را جدی گرفته و از فرو بردن آنها در آب های آلوده و یا وارد شدن با آنها بدون محافظ به زمینهای کشاورزی جداً پرهیز نمایید.

5.در زمان درو برنج معمولاً دست و پای کشاورزان توسط ساقه های برنج زخمی می شود. در این موقع دست و پای خود را نباید توسط آب های اطراف مزرعه و یا چاله های ایجاد شده شست و شو ندهد. زیرا این آب ها ممکن است آلوده به درار جوندگان و حیوانات که در آن حوالی قرار دارند باشد و باعث ابتلاء به این بیماری شود.

6.توجّه داشته باشید که حیوانات ممکن است بیمارباشند و عامل بیماری را دفع کنند بدون اینکه هیچ علامتی داشته باشند پس همۀ دام ها را آلوده فرض کنید و رعایت جوانب احتیاط را بنمایید.

7.در صورتی که مشکوک به ابتلا به بیماری هستید به نزدیکترین مرکز بهداشتی درمانی مراجعه نمایید.

8.کنترل بیماری در انسان منوط به کنترل بیماری در حیوانات می باشد.

9.در صورت مشاهده حیوانی با علائم ذکر شده در فوق به اداره دامپزشکی محل جهت بررسی و درمان آنها و جلوگیری از آلودگی محیط ، اطلاع دهید .

10.از ورود جوندگان به محل سکونت خود اجتناب کنید .

11.مواد غذایی به طور صحیح حفظ و نگهداری کنید .

12.زمین های پست زه کشی نمایید .

/ 0 نظر / 110 بازدید